Integriteitsscreening in de haven
Vlissingen, vroeg in de ochtend. Een koelschip uit Costa Rica meert af. Containers vol bananen en mango’s worden gelost, gecontroleerd, opgeslagen. Het is een dagelijkse gang van zaken in de Zeeuwse havens, maar is voor de meeste buitenstaanders volstrekt onzichtbaar is.
Maar achter die routine schuilt een wereld waar de druk op integriteit en veiligheid toeneemt. De havens van Zeeland en West-Brabant vormen het hart van internationale handelsroutes, maar die positie maakt ze helaas ook aantrekkelijk voor ondermijnende criminaliteit. Drugstransporten die worden verstopt tussen fruit. Personeel dat onder druk wordt gezet om een oogje dicht te knijpen. Het zijn scenario’s die niet hypothetisch zijn, maar waar opsporingsdiensten dagelijks mee te maken hebben.
Voor bedrijven in deze regio is beveiliging allang geen bijzaak meer. Het reikt veel verder dan alleen hekken of camera’s. Het gaat om de kern van je bedrijfsvoering: wie laat je toe op je terrein? Wie krijgt toegang tot je logistieke keten? En bovenal: hoe weet je zeker dat de mensen met wie je werkt, integer zijn
ZZColdstore, een importeur van vers fruit uit Midden- en Zuid-Amerika met een vestiging in het havengebied, stelde zichzelf precies die vragen. Niet omdat er iets mis was, maar omdat ze hun beveiliging structureel wilden versterken. Die ambitie leidde tot een samenwerking met SERIS Security en uiteindelijk tot aansluiting bij het Waarschuwingsregister Logistieke Sector (WLS): een stap die voor meer bedrijven in de logistiek relevant is.
In deze blog nemen we je mee in het traject: wat het WLS precies is, waarom integriteitsscreening zo belangrijk is in de haven, en hoe een integrale aanpak van beveiliging er in de praktijk uitziet.
Een fruitimporteur, een haven en een groeiend risico
ZZColdstore onderscheidt zich van de doorsnee logistieke speler. Door de import van tropisch fruit uit landen als Costa Rica, Colombia en Ecuador is het bedrijf actief in een sector die internationaal onder een vergrootglas ligt. Havens als Vlissingen en Moerdijk zijn hierbij de vitale toegangswegen voor de stroom goederen.
Wie de berichtgeving volgt, weet dat juist fruitcontainers regelmatig in het nieuws komen als het gaat om drugssmokkel. Dat zegt niets over ZZColdstore, maar alles over de context waarin zij actief zijn. De druk op bedrijven in dit segment is groot: overheidsdiensten verwachten dat je als ondernemer je verantwoordelijkheid neemt. En terecht.
SERIS Security werkt al langer met ZZColdstore samen. Die samenwerking begon met havenbeveiliging en ISPS-compliance. Gaandeweg groeide de relatie. We detacheerden een safety- en securityconsultant die ZZColdstore op locatie ondersteunt op het gebied van ISPS, kwaliteitsmanagement en arbeidsveiligheid. Geen consultant die af en toe langskomt voor een audit, maar iemand die er dagelijks is en de organisatie van binnenuit kent.
Vanuit die samenwerking kwam de vraag op tafel: hoe kunnen we de integriteitsscreening van personeel naar een hoger niveau tillen? Het antwoord bleek het WLS.
Wat is het Waarschuwingsregister Logistieke Sector (WLS)?
Het WLS is in de kern een registratie- en controle-instrument voor bedrijven in de logistiek. Het stelt werkgevers in staat om bij het aannemen van personeel te controleren of een sollicitant voorkomt in het register vanwege eerdere criminele activiteiten binnen de logistieke sector.
Concreet werkt het zo: bedrijven sluiten een abonnement af en krijgen toegang tot het register. Bij elke nieuwe aanname kan een check worden uitgevoerd. Komt een kandidaat voor in het systeem? Dan kan het bedrijf een geïnformeerde beslissing nemen. Het is geen zwarte lijst die iemand definitief uitsluit, maar een instrument dat helpt om risico’s te wegen.
Het WLS wordt ondersteund door grote koepelorganisaties in de logistiek, waaronder TLN (Transport en Logistiek Nederland), ACN en FENEX. Dat brede draagvlak zorgt ervoor dat het register sectorbreed wordt gebruikt en erkend.
Het WLS is een aanvulling op andere screeningsmethoden. Een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) blijft belangrijk, net als eigen referentiechecks. Het WLS is een aanvulling die specifiek gericht is op de logistieke sector en daardoor gerichter is dan generieke screeningsinstrumenten.
Van advies tot aansluiting: hoe het traject verliep
De aansluiting van ZZColdstore bij het WLS kwam niet uit de lucht vallen. Het was het resultaat van een breder gesprek over veiligheid en integriteit dat SERIS al langer met de klant voerde.
Een belangrijke schakel in dit traject was Mainport Zeehavens Zeeland | West-Brabant (www.veiligezeehavens.nl) en Signpost Six onder de vlag van Project TROTS. Project TROTS is een gezamenlijk initiatief van Mainport Zeeland – West-Brabant en Signpost Six dat bedrijven in de haven van Vlissingen-Oost en hun supplychain verenigt in een collectieve aanpak tegen drugssmokkel door insiders. De kern van het project is het structureel vergroten van de weerbaarheid tegen interne kwetsbaarheden die kunnen worden misbruikt voor criminele doeleinden.
Dit samenwerkingsprogramma van gemeenten (Vlissingen, Borsele, Terneuzen, Moerdijk), politie, Openbaar Ministerie, Douane, Koninklijke Marechaussee, Belastingdienst en de havenbedrijven North Sea Port en Port of Moerdijk richt zich op één doel: de havens weerbaar maken tegen ondermijnende criminaliteit.
Wij kennen de mensen achter dit programma goed. In de havenbeveiliging werk je nooit zelfstandig. Je hebt te maken met een netwerk van publieke en private partijen die allemaal hetzelfde belang delen. Vanuit onze rol als beveiligingsadviseur voor ZZColdstore hebben we het contact met Mainport gefaciliteerd en gezamenlijk gekeken welke stappen de meeste impact zouden hebben.
De aansluiting bij het WLS bleek een logische en relatief laagdrempelige stap met hoge waarde. Mainport Zeehavens heeft bijgedragen aan een soepel aansluitproces, waardoor ZZColdstore zonder lange bureaucratische trajecten operationeel kon worden met het register.
Waarom integriteitsscreening méér is dan een vinkje
Er zijn bedrijven die integriteitsscreening zien als iets dat je ‘moet’ doen. Een vakje dat je afvinkt bij de onboarding van nieuwe medewerkers, waarna het dossier in de la verdwijnt. Wij denken daar anders over.
Screening is een onderdeel van je veiligheidscultuur. En een veiligheidscultuur bouw je niet met één maatregel, maar met een samenhangend geheel van afspraken, bewustwording en gedrag. Het WLS past in dat geheel.
Neem de praktijk bij een koelopslagbedrijf in de haven. Medewerkers hebben toegang tot containers, tot ladingen, tot terreinen. Als iemand met een belast verleden in die positie terechtkomt, ontstaat een risico dat verder gaat dan het bedrijf zelf. Het raakt de hele keten: de rederij, de douane, de afnemer, de reputatie van de haven.
Daar komt bij dat de wetgeving steeds strenger wordt. Bedrijven in de haven worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid. De tijd dat je als werkgever kon zeggen “daar wist ik niets van” is voorbij. Van bedrijven wordt verwacht dat ze actief werken aan de integriteit van hun organisatie. Het WLS is daar een concreet middel voor.
En zeker ook belangrijk: het beschermt ook je eigen medewerkers. Collega’s die integer hun werk doen, hebben er baat bij dat hun werkgever serieus omgaat met screening. Het creëert een werkomgeving waarin je erop kunt vertrouwen dat iedereen met dezelfde intenties aan het werk is.
Havenbeveiliging vraagt om een integrale aanpak
Het WLS is waardevol, maar het staat niet op zichzelf. Bij ZZColdstore maakt het deel uit van een bredere beveiligingsaanpak die we samen hebben opgebouwd.
Havenbeveiliging volgens de ISPS-code (International Ship and Port Facility Security) draait om drie pijlers: fysieke beveiliging, elektronische beveiliging en procesgestuurd werken. Hekwerken, camera’s en toegangscontrole zijn het zichtbare deel. Maar de kern zit in de processen: wie mag waar komen, hoe worden incidenten gemeld, wat doe je als er iets afwijkt van het normale patroon?
Bij ZZColdstore combineren we die drie pijlers met een vierde: veiligheidscultuur. Dat klinkt misschien als een modewoord, maar in de praktijk is het heel concreet. Het betekent dat medewerkers weten wat er van hen verwacht wordt, dat ze afwijkingen durven melden, en dat het management het goede voorbeeld geeft. Onze gedetacheerde consultant speelt daar een sleutelrol in. Die is niet alleen bezig met compliance-documenten, maar loopt mee op de werkvloer, spreekt mensen aan en signaleert trends.
De aansluiting bij het WLS past naadloos in die werkwijze. Het is niet “weer een maatregel erbij”, maar een logisch onderdeel van een samenhangend beveiligingsplan. En dat is precies hoe beveiliging in de haven zou moeten werken: niet als een optelsom van losse maatregelen, maar als een geïntegreerd systeem waarin alles samenhangt.
Samenwerken aan veiligheid: in de haven en daarbuiten
SERIS is trots op de samenwerking met ZZColdstore, Mainport Zeehavens Zeeland | West-Brabant en het WLS. Dit traject laat zien wat er mogelijk is wanneer bedrijven, overheidspartners en beveiligingsspecialisten samen optrekken: een sterker, veiliger havengebied waarin integriteit geen papieren exercitie is, maar dagelijkse praktijk.
We kijken ernaar uit om die samenwerking voort te zetten en om meer bedrijven in de logistieke sector te ondersteunen bij hun beveiligingsvraagstukken.
