Wat is de rol van de beveiliging in de veiligheid?
Safety en security. In het Engels twee woorden, bij ons één: veiligheid. Handig in de spreektaal, maar het verbergt dat er twee verschillende dingen onder zitten. Security is de opzettelijke kant, iemand die inbreekt, iets meeneemt dat niet van hem is, of binnenkomt op een plek waar hij niets te zoeken heeft, terwijl safety over de onbedoelde kant gaat: het ongeluk dat niemand had gepland, de nooduitgang die per ongeluk geblokkeerd raakt, de lekkage die in het weekend begint.
De rol van beveiliging in de veiligheid zit precies op de naad van die twee. Uw beveiliger is aangenomen voor de security, dat is zijn vak. Maar hij is ook degene die er de hele dag en vaak de hele nacht is, en die loopt voortdurend tegen die andere kant aan, of het nu in zijn opdracht staat of niet. Zo zit hij in uw veiligheidsproces, ook als u hem daar nooit bewust voor heeft gevraagd.
Waarom de beveiliger vanzelf in het safetyproces terechtkomt
Dat staat zelden ergens opgeschreven en komt eenvoudigweg door waar hij de hele dienst rondloopt. Iemand achter een bureau ziet een hoekje van het terrein, terwijl een beveiliger die zijn rondes doet de hele plattegrond in zijn hoofd heeft en weet welke deur normaal dicht is, waar het ‘s avonds donker hoort te zijn en welke geur er niet thuishoort.
Dat getrainde oog is bedoeld voor security en werkt net zo goed voor de rest. Een stelling die is omgevallen, een natte plek bij de ingang waar straks iemand onderuit gaat, een heftruck die met te veel vaart een looppad in steekt. Geen van die dingen heeft met een inbreker te maken, en toch is het precies wat er op een doordeweekse dag misgaat. De beveiliger is er meestal de enige die het op dat moment ziet.
Over de acute kant, de calamiteit zelf, het ontruimen, het samenspel met uw BHV-organisatie, schreven we al eerder. De rol van beveiliging in de BHV-organisatie gaat over wat er gebeurt zodra het alarm afgaat, terwijl dit stuk over alles daarvoor gaat: het opmerken en wegnemen van risico’s op het moment dat er nog niets aan de hand lijkt.
Het begint bij werving, selectie en inwerken
Een beveiliger met oog voor veiligheid rolt niet zomaar de poort binnen, het begint bij wie u aanneemt. Iemand die zijn dienst vooral wil uitzitten en af en toe een pasje scant, loopt langs die natte vloer heen zonder hem te zien, terwijl iemand die gewend is zijn omgeving te lezen blijft staan en zijn portofoon pakt. Dat verschil maakt u in de werving en de selectie, ver voordat de eerste dienst begint.
Het inwerken bouwt daarop voort, en veiligheid is bij ons een vast onderdeel van dat programma en geen velletje dat een nieuwe collega een keer doorbladert. Hij leert de locatie kennen zoals die echt werkt, met de plekken waar het pleegt mis te gaan, de afspraken die er gelden en de namen van de mensen die hij waarvoor moet bellen. Op een VCA-plichtige locatie in de industrie, de haven of de logistiek hoort daar de bijbehorende certificering bij, en een beveiliger zonder VCA zet daar geen voet op het terrein.
Dat houdt na de eerste week niet op, want via onze eigen SERIS Academy houden we de kennis op peil, ook op veiligheidsgebied. Iemand die weet waar hij naar kijkt, haalt meer onveilige situaties uit een terrein dan een muur vol camera’s waar ‘s nachts niemand naar omkijkt.
Wat een beveiliger in de praktijk doet aan safety
Het meeste begint met signaleren en vastleggen. Een beveiliger noteert wat hij tegenkomt, van een kapotte lamp boven een trap tot een bijna-ongeval dat net goed afliep. Die bijna-ongevallen moet u niet onderschatten, want ze wijzen vrij precies aan waar het de volgende keer echt fout gaat, en ze voeden uw risico-inventarisatie met dingen die u anders nooit te horen had gekregen. Bij ons komt zo’n melding via het klantportaal bij u binnen, met tijd, plaats en wat er is gezien, zodat het niet ergens op een balie blijft liggen tot iedereen het is vergeten.
Diezelfde discipline geldt voor de zwaardere kant, de echte arbeidsongevallen, die we net zo strak registreren omdat je pas kunt sturen op iets wat je meet. Dat het werkt, durven we te onderbouwen: over heel SERIS Nederland staat de teller in 2025 en tot nu toe in 2026 op nul arbeidsongevallen. Dat is geen toeval, maar het resultaat van mensen die opletten, een meldcultuur waarin een bijna-ongeval net zo serieus wordt genomen als een echt incident, en het wegnemen van risico’s voordat ze de kans krijgen.
Het aanspreken hoort er net zo goed bij, en dat ligt gevoeliger dan het klinkt. Een bezoeker zonder de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) in een productiehal, denk aan veiligheidsschoenen, een helm of gehoorbescherming, een aannemer die zonder geldige werkvergunning alvast wil beginnen, een chauffeur die staat te roken op de verkeerde meter van het terrein. De beveiliger is bij de poort het eerste gezicht, en dat is meteen de plek waar toegangscontrole en veiligheid in elkaar overlopen, want wie binnenkomt doet dat onder de voorwaarden die er gelden en krijgt zijn instructie voordat hij het terrein op loopt en niet als het al te laat is.
Een deel van het werk past hij bovendien op zichzelf toe. Voordat een surveillant ‘s nachts op een alarm afgaat in een ruimte die hij niet kent, maakt hij in een halve minuut de afweging die in de techniek een LMRA heet, een laatste minuut risicoanalyse, waarbij hij zich afvraagt of dit veilig kan en zo niet, wat er dan eerst moet gebeuren. Het is een kleine routine met een groter effect, want een beveiliger die zichtbaar zelf de regels volgt, op snelheid, op zijn PBM, op het melden van wat niet deugt, bepaalt voor een groot deel hoe serieus de rest van een terrein het neemt.
Niet alles laat zich met losse waarnemingen afdekken, en een safety quick scan, een gerichte rondgang langs de veiligheidssituatie op een locatie, brengt de zwakke plekken in beeld voordat er een incident voor nodig is om ze te ontdekken.
Afspraken levend houden: samen oefenen
Een rol op papier stelt niets voor zolang niemand hem in het echt heeft geprobeerd. De samenwerking tussen uw organisatie en de beveiliging wordt pas wat waard als beide kanten weten wat ze van elkaar mogen verwachten, en als ze dat af en toe op de proef stellen in plaats van het aan te nemen.
Groot hoeft dat niet te zijn. Een tafeloefening, ook wel table-top genoemd, waarbij u met de betrokkenen rond de tafel een scenario doorloopt, kost u een ochtend en haalt verbazingwekkend veel boven water: wie belt wie, waar gaan de meldingen heen, wat doet de beveiliger wel en wat laat hij bewust aan een ander over. Toolboxmeetings en een oefening op de locatie zelf helpen om de afspraken er ook echt in te slijpen, terwijl de grote ontruimingsoefening bij de BHV-kant hoort. Hier gaat het om het scherp houden van de dagelijkse samenwerking, die het snelst sleet als je er niets mee doet.
Afstemming met uw preventiemedewerker of HSE-coördinator hoort daar onlosmakelijk bij, want een beveiliger functioneert het best wanneer hij weet hoe uw veiligheidsorganisatie in elkaar steekt en op welke plek in die keten hij staat.
En waar ligt de grens?
Wat een beveiliger niet is, blijft vaak onbesproken, en daar komt later gedoe van. Hij signaleert, hij meldt en hij schaalt op volgens de afspraak, maar hij legt niet uit zichzelf een productielijn stil en hij neemt uw verantwoordelijkheid voor een veilige werkplek niet van u over. Die ligt wettelijk bij u, zwart op wit in uw risico-inventarisatie en -evaluatie.
Wat hij wel kan, is uw ogen en oren zijn op de uren dat u er zelf niet bent, en aan de bel trekken bij de juiste persoon voordat een situatie ontspoort. Bij direct gevaar wacht hij daar niet mee en grijpt hij in, binnen wat zijn training en bevoegdheden toelaten, maar de structurele oplossing daarna, de aanpassing aan een installatie, een andere looproute, een protocol dat herzien moet worden, is en blijft een beslissing die u neemt. Wie die grens vaag laat, gaat vroeg of laat leunen op iets wat het gewicht niet kan dragen.
Denkfout: We hebben toch beveiliging?
De fout die we het vaakst zien, is dat een organisatie beveiliging inkoopt en daarmee in haar hoofd de veiligheid heeft afgevinkt, met het idee dat het hokje is aangekruist en er iemand rondloopt en het daarmee geregeld is, terwijl het in de praktijk zo niet werkt.
Beveiliging maakt uw veiligheid sterker, op voorwaarde dat het goed staat. Een beveiliger die de afspraken niet kent, of die elke maand een ander is en de locatie nooit echt onder de knie krijgt, voegt op dit vlak weinig toe, want hij is aanwezig zonder iets op te merken en dat is duurder dan het op de offerte lijkt. De waarde zit in continuïteit, in mensen die het terrein door en door kennen, met heldere afspraken eronder over wie waarvoor aan de lat staat, en dat vraagt aan de voorkant wat meer aandacht dan een tarief en een rooster.
Hoe SERIS naar veiligheid kijkt
Wij behandelen de rol van beveiliging in de veiligheid als een serieus deel van het werk, en niet als iets wat u er gratis bij krijgt boven op de security. Het begint bij wie we aannemen en hoe we ze inwerken, en het loopt door tot in de manier waarop we melden, vastleggen en met u afstemmen. Betrokken, betrouwbaar en behulpzaam zijn voor ons de eisen die we aan een goede beveiliger stellen, en op veiligheidsgebied wegen ze misschien nog wel het zwaarst.
We spreken vooraf met u af wat onze mensen wel en niet doen in uw safetyproces, en we zorgen dat wat ze zien ook bij u terechtkomt in een vorm waar u iets mee kunt. Wilt u eerst een beeld van waar uw locatie nu staat, dan beginnen we met een safety quick scan.
De meeste onveilige situaties kondigen zich aan voordat ze echt misgaan, met een kabel die los is gaan liggen, een deur die is gaan klemmen of een afspraak die zo oud is dat niemand hem nog kent. Er moet alleen iemand zijn die het opmerkt en er vervolgens iets mee doet, dienst na dienst, juist ook op de avonden dat het lijkt alsof er niets te zien valt.
Denkt u na over de rol van beveiliging in uw eigen veiligheid, of heeft u het gevoel dat er meer in zit dan u er nu uithaalt? We kijken graag met u mee naar wat bij uw locatie past. Kijk op hier of neem via de onderstaande button contact op voor een gesprek.
