Op een dinsdagavond behandel je in de klas wat een beveiliger wettelijk wel en niet mag. Twee nachten later sta je op een terrein tegenover iemand die daar niets te zoeken heeft. De theorie blijkt een situatie te beschrijven die zich in het echt zelden zo netjes aandient. Hij loopt weg voordat je bent uitgesproken. Je collega haalt zijn schouders op en zegt dat je het goed hebt gedaan.
Dat is de kern van het tweede deel van onze blogserie. In deel 1 beschreven we het traject tot je eerste dienst: de screening, de groene pas en de weken waarin er van alles wordt geregeld terwijl jij zit te wachten. Inmiddels ben je gestart: je draait diensten als aspirant beveiliger en je hebt een jaar om je diploma te halen. Hoe dat jaar eruitziet, weten de meeste mensen pas nadat ze erin zitten. Deze blog gaat over collega’s die nog in opleiding zijn. Kom je gediplomeerd binnen, dan is dit jaar niet op jou van toepassing: je start direct als volwaardig beveiliger.
Wat de opleiding beveiliger inhoudt
De opleiding beveiliger is in Nederland een mbo-opleiding op niveau 2 die je afsluit met een erkend diploma en examens bij de SVPB, de exameninstelling van de branche. Je leert waar je bevoegdheden beginnen en ophouden, hoe je waarneemt en daarover rapporteert, hoe je omgaat met mensen die zich tegen je keren en wat er van je wordt verwacht bij brand of ontruiming.
Het bijzondere aan deze opleiding is dat je hem doorloopt terwijl je al werkt. Je bent in dienst, je staat op locaties en je verdient salaris vanaf de eerste dienst. De uren in de klas en de uren op je werk lopen door elkaar heen, wat betekent dat je bijna alles wat je leert binnen een paar weken in de praktijk tegenkomt. Bij SERIS verzorgen wij die opleiding zelf via SERIS Academy. Je zit in de klas bij docenten die de locaties kennen waar onze mensen staan, wat een verschil maakt op momenten dat een cursist een vraag stelt die verder gaat dan het lesboek.
Wat je in het eerste halfjaar leert
De onderwerpen die aan bod komen, lijken op papier droog. In de praktijk merk je binnen enkele weken waar ze vandaan komen.
Wettelijke kaders en bevoegdheden. Het onderdeel waar de meeste nieuwe collega’s van schrikken, omdat de uitkomst tegenvalt. Een beveiliger heeft juridisch nauwelijks meer bevoegdheden dan iedere andere burger. Je mag iemand aanhouden op heterdaad, net als een willekeurige voorbijganger, waarna je die persoon overdraagt aan de politie. Visiteren mag alleen wanneer iemand daar zelf mee instemt, bijvoorbeeld als voorwaarde om ergens binnen te komen of weg te gaan. Verder werk je binnen de huisregels van de opdrachtgever, wat betekent dat jouw ruimte om op te treden wordt bepaald door wat die opdrachtgever met jou heeft afgesproken.
Waarnemen en rapporteren. Het onderdeel dat later het zwaarst weegt in je dagelijkse werk. Wat zag je precies, op welk tijdstip, hoe zag de persoon eruit, welke kant ging hij op. Een rapportage die de volgende ochtend bij een leidinggevende terechtkomt en waar niets uit op te maken valt, heeft de hele nacht geen enkel nut gehad.
Omgaan met agressie en bejegening. Hoe je iemand aanspreekt die al boos binnenkomt, hoe je jezelf uit een oplopende situatie praat en op welk moment je stopt met praten. Dit is het onderdeel waarbij ervaring uit de horeca of de zorg direct zichtbaar wordt, omdat die mensen dit deels al beheersen.
Brand, ontruiming en veiligheid op locatie. Wat je doet wanneer de brandmeldcentrale afgaat, hoe een ontruiming verloopt en welke rol jij daarin hebt naast de bedrijfshulpverlening van de opdrachtgever.
Wanneer het boek en de locatie iets anders zeggen
Hier zit het lastigste en tegelijk het interessantste deel van het eerste jaar. In de klas leer je hoe het hoort. Op locatie kom je situaties tegen waarin de theoretisch juiste handeling niet de handeling is die het probleem oplost. De monteur die om half twee ’s nachts voor het hek staat zonder aanmelding, terwijl de koelinstallatie het begeeft en de vaste collega hem al drie jaar zonder discussie binnenlaat. De medewerker die zijn pas is vergeten en zichtbaar geïrriteerd raakt wanneer je hem toch laat wachten.
Wat wij nieuwe collega’s meegeven, is dat het antwoord op zulke momenten zelden in het lesboek staat en altijd in de werkinstructie van de locatie. Twijfel je, dan bel je. Niemand kijkt er raar van op wanneer een nieuwe collega om twee uur ’s nachts de piketdienst (achterwacht) belt om een afweging voor te leggen. Wie in zijn eentje een uitzondering maakt en dat pas de volgende ochtend meldt, brengt zichzelf in een positie die hij had kunnen vermijden.
Wij vinden overigens dat de branche hier te makkelijk over doet. Nieuwe beveiligers krijgen een diploma-eis opgelegd en vervolgens een locatie waar informele afspraken de dienst uitmaken zonder dat iemand ze heeft opgeschreven. Dat probleem ontstaat niet in de klas. Het ontstaat zodra een organisatie informele afspraken laat voortbestaan zonder ze vast te leggen. Het is een van de redenen dat wij werkinstructies behandelen als documenten die meebewegen met de praktijk en die dus vaker worden bijgesteld dan eenmalig bij aanvang van een contract.
Leren terwijl het rooster doorloopt
Hoe zwaar is dit jaar? Het valt niet mee. Je draait diensten die op onregelmatige tijden liggen, je hebt lesdagen die daar tussendoor moeten passen en je moet daarnaast tijd vinden om te leren voor je examens. Wie meer dan tien jaar geleden voor het laatst een schoolboek heeft opengeslagen, merkt bovendien dat studeren zelf ook een vaardigheid is die je opnieuw moet oppakken.
Wat wij daaraan doen, zit vooral in de planning. Lesdagen worden in het rooster ingepland als vaste blokken, wat betekent dat er geen dienst overheen komt te liggen en dat je niet na een nachtdienst geacht wordt om acht uur in de klas te zitten. Rondom examenperiodes kijken wij mee of de belasting nog klopt. Wat wij er niet mee wegnemen, is dat het van jou tijd vraagt buiten je werkuren om. Dat hoort erbij.
Soms gaat het ondanks die voorbereiding toch mis. Zakken voor een onderdeel komt voor, met name bij wettelijke kaders, omdat dat het meest theoretische deel van de opleiding is. Het betekent niet automatisch dat het traject stopt: herkansen is in de regel mogelijk binnen het jaar waarin je je diploma moet halen, al wordt die ruimte krapper naarmate je later begint met leren.
De situatie die wij liever voorkomen, is dat iemand halverwege afhaakt zonder het te zeggen. Wie merkt dat het niet lukt, kan dat beter in maand vijf melden dan in maand elf, omdat er in maand vijf nog van alles te regelen valt.
De begeleiding op locatie
Naast de lessen loopt er iets wat minder zichtbaar is en zeker zo bepalend. De begeleiding van aspirant beveiligers is in Nederland geen vrije invulling: alleen bedrijven die door SBB zijn erkend als leerbedrijf mogen beveiligers in de praktijk opleiden. Die erkenning stelt eisen aan de werkplek, aan het opleidingsplan en aan de persoon die jou begeleidt. Dat moet een gecertificeerde praktijkopleider zijn, iemand die daarvoor een training heeft gevolgd en de eisen van de opleiding kent.
Bij ons heb je die praktijkopleider vanaf je eerste dienst. Hij begeleidt je bij de praktijkopdrachten die bij de opleiding horen, kijkt naar je rapportages en bespreekt de situaties die je tegenkomt. Naast die praktijkopleider draai je je diensten binnen een team met een regioteamleider of contractmanager die de locatie kent en jouw ontwikkeling volgt, onder meer met werkplekinspecties waarbij iemand meekijkt hoe je werkt. Een deel van wat je leert, komt uit die gesprekken, omdat iemand die tien jaar op dezelfde soort locaties heeft gestaan situaties herkent die in geen enkel boek staan.
Deze begeleiding loopt door nadat je je diploma hebt gehaald. Het diploma is namelijk het moment waarop je overal terechtkunt, ook bij de opdrachtgevers die in hun contract om een grijze pas vragen. Wat je daarna nog leert, leer je op de locatie zelf.
Van groene pas naar grijze pas
Zodra je geslaagd bent, wordt je groene pas omgezet naar een grijze. Vanaf dat moment ben je gediplomeerd beveiliger. Je bent overal inzetbaar en valt onder de bijbehorende functie in de cao voor de particuliere beveiliging.
Voor de meeste collega’s is dat het punt waarop het werk anders gaat voelen. Je staat niet meer op de locaties waar het toevallig kon. Er komt ruimte om te kiezen: objectbeveiliging op een vaste plek, mobiele surveillance met een eigen wagen, of een overstap naar de facilitaire kant.
Het volgende deel van onze blogserie gaat over het moment dat daar tussenin ligt: de eerste keer dat je zonder ervaren collega een dienst draait en zelf moet besluiten wat er nodig is.
Overweeg je een overstap naar de beveiliging? Bekijk via de onderstaande button onze vacatures
